Soi Bệnh
Viêm da cơ địa: vì sao da ngứa, nứt khi hanh khô và cách chăm da
Viêm da cơ địa (bệnh chàm) làm da khô, đỏ và ngứa, nhất là khi trời hanh khô. Bạch Bạch soi vào lớp sừng bằng mô hình 3D để xem vì sao hàng rào da để hơi nước thoát ra, cùng dấu hiệu viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ và người lớn, cách tắm và dưỡng ẩm đúng lúc. Tập này cũng điểm những dấu hiệu Còi Đỏ cần đi khám.
Trả lời nhanh
Viêm da cơ địa có lây không?
Không. Viêm da cơ địa không lây, nên không thể truyền từ người này sang người khác.
Điểm chính
- Nếu cứ gãi mãi, da có thể rách, mở đường cho vi khuẩn vào gây nhiễm trùng.
- Ở trẻ dưới hai tuổi, ban thường bắt đầu ở mặt và da đầu, có khi ở tay, chân.
- Nguy cơ cao hơn nếu bố mẹ bị chàm, hoặc người thân bị hen hay viêm mũi dị ứng.
- Dùng sữa tắm dịu nhẹ hoặc chất làm sạch không xà phòng thay cho xà phòng thường.
- Trời hanh khô, giữ không khí trong nhà không quá khô và nhiệt độ ổn định.
- Chỗ chàm nổi nốt mủ, hoặc rỉ dịch, đóng vảy kèm đau, đỏ hơn hẳn: có thể đã nhiễm trùng.
Trong bài này
Vì sao không nên bỏ qua
Viêm da cơ địa (chàm, atopic dermatitis) bùng lên khi trời hanh khô nguy hiểm thế nào?
Viêm da cơ địa là bệnh da mạn tính, tức kéo dài, làm da viêm, đỏ và ngứa. Bệnh không lây, nên không thể truyền từ người này sang người khác. Nếu cứ gãi mãi, da có thể rách, mở đường cho vi khuẩn vào gây nhiễm trùng.
Gãi lâu ngày còn làm vùng da dày lên và sẫm màu hơn.
Triệu chứng thường gặp
Dấu hiệu viêm da cơ địa (chàm, atopic dermatitis) bùng lên khi trời hanh khô là gì?
Triệu chứng hay gặp nhất là ngứa, có khi ngứa dữ dội. Vùng da bệnh khô, nứt, bong vảy hoặc dày lên. Da có thể đỏ hơn, hoặc sẫm hơn, nhạt hơn da xung quanh, tùy màu da.
Ở trẻ dưới hai tuổi, ban thường bắt đầu ở mặt và da đầu, có khi ở tay, chân. Ở trẻ lớn và người lớn, ban hay ở nếp khuỷu tay, sau đầu gối, cổ và bàn tay. Bệnh hay gặp nhất ở trẻ nhỏ, và nhiều bé đỡ dần hoặc hết khi lớn lên.
Nguyên nhân và cơ chế
Vì sao bị viêm da cơ địa (chàm, atopic dermatitis) bùng lên khi trời hanh khô?
Nguyên nhân chưa được hiểu hết, nhưng di truyền và môi trường đều góp phần. Nguy cơ cao hơn nếu bố mẹ bị chàm, hoặc người thân bị hen hay viêm mũi dị ứng. Lớp sừng ngoài cùng, khi lành lặn, giúp da giữ nước và chặn phần lớn vi khuẩn.
Da người bệnh thiếu một số protein giữ hàng rào này, nên da dễ khô. Hàng rào có khiếm khuyết thì hơi ẩm thoát ra, và da dễ bị viêm hơn. Viêm ở các lớp trên của da làm da ngứa, sưng và đỏ.
Ngứa thì gãi, gãi làm da tổn thương thêm và càng ngứa hơn: vòng ngứa – gãi. Không khí khô, lạnh và nhiệt độ thay đổi đột ngột dễ làm bệnh nặng lên. Xà phòng mạnh, bột giặt và vải thô như len cũng có thể làm bệnh nặng hơn.
Nhưng viêm da cơ địa không phải do dị ứng với một chất cụ thể gây ra.
Cách phòng ngừa
Phòng ngừa viêm da cơ địa (chàm, atopic dermatitis) bùng lên khi trời hanh khô thế nào?
Để giữ hàng rào da, hãy bôi kem dưỡng ẩm ít nhất hai lần mỗi ngày. Kể cả khi da đã đỡ, vẫn tiếp tục dưỡng ẩm đều đặn. Bôi ngay sau khi tắm, lúc da còn hơi ẩm, để giữ nước trong da.
Tắm nhanh bằng nước ấm vừa, thay vì tắm nước nóng thật lâu. Dùng sữa tắm dịu nhẹ hoặc chất làm sạch không xà phòng thay cho xà phòng thường. Tránh để đồ len và vải thô, sần cọ trực tiếp vào da.
Xử trí tại nhà
Bị viêm da cơ địa (chàm, atopic dermatitis) bùng lên khi trời hanh khô thì xử trí thế nào?
Trời hanh khô, giữ không khí trong nhà không quá khô và nhiệt độ ổn định. Tránh nóng lạnh thay đổi đột ngột, để hạn chế ngứa và đợt bùng phát. Giữ cơ thể mát, đừng để quá nóng, vì nóng làm chàm ngứa hơn.
Cắt ngắn móng tay, cho bé đeo bao tay chống gãi để giảm tổn thương da. Đừng tự ý kiêng khem hay đổi chế độ ăn. Nghi một món ăn làm bệnh nặng lên thì hỏi bác sĩ trước nhé.
Còi Đỏ: khi nào cần đi khám ngay
Dấu hiệu nào cần đi khám ngay?
Vùng da bệnh đau, sưng hoặc sờ thấy nóng cũng có thể là nhiễm trùng, cần khám sớm. Đang bị chàm mà sốt cao hoặc thấy mệt trong người thì đi khám ngay. Vì đó có thể là biến chứng nhiễm virus lan rộng trên da.
Hỏi nhanh
- Viêm da cơ địa có lây không?
- Không. Viêm da cơ địa không lây, nên không thể truyền từ người này sang người khác.
- Vì sao trời hanh khô thì viêm da cơ địa ngứa, nứt nhiều hơn?
- Vì da người bệnh thiếu một số protein giữ hàng rào chống mất nước, nên dễ khô. Không khí khô, lạnh và nhiệt độ thay đổi đột ngột dễ làm bệnh nặng lên.
- Bị viêm da cơ địa có phải kiêng ăn không?
- Không nên tự ý kiêng khem hay đổi chế độ ăn. Nếu nghi một món ăn làm bệnh nặng lên, hãy hỏi bác sĩ trước.
Xem video: Viêm da cơ địa (chàm, atopic dermatitis) bùng lên khi trời hanh khô
Nguồn tham khảo
- NIH – Viện NIAMS – Atopic Dermatitis (xét duyệt 11/2022)
- NIH – Viện NIAMS – Atopic Dermatitis: Diagnosis, Treatment, and Steps to Take (xét duyệt 11/2022)
- MedlinePlus – Atopic dermatitis (xét duyệt 13/10/2024)
- MSD Manual (bản cho người bệnh) – Atopic Dermatitis (Eczema) (xét duyệt 4/2025)
- MSD Manual (bản cho người bệnh) – Structure and Function of the Skin (xét duyệt 8/2026)
- NHS Anh – Atopic eczema (xét duyệt 6/9/2024)
Lưu ý y khoa
Nội dung tổng hợp để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Nếu bạn đang có triệu chứng, hãy đến cơ sở y tế; trường hợp khẩn cấp, gọi 115.
Bình luận
Bình luận trên trang sắp mở. Bạn có thể bình luận dưới video trên YouTube.
Nhận bài mới
Mỗi khi có video và bài viết mới, BodyRangers gửi bạn một email ngắn. Xác nhận hai bước, huỷ bằng một chạm.
Đăng ký qua email sắp mở. Trong lúc chờ, theo dõi kênh YouTube để không lỡ video mới.